درختان تو در طول بهار و تابستان تمام انرژی و توان خود را برای رشد و تولید میوه صرف کرده اند و حالا در زمستان خسته و گرسنه به خواب رفته اند. اگر در این فصل طلایی ریشه ها را با یک روش اصولی تغذیه نکنی، در بهار آینده با ریزش شدید شکوفه ها، زردی برگ ها، ضعف سرشاخه ها و کاهش ناامیدکننده باردهی مواجه خواهی شد.
بسیاری از باغداران فکر می کنند زمستان فصل استراحت مطلق است، اما دقیقا همین زمان است که سرنوشت محصول سال آینده رقم می خورد. درمقاله راهنمای چالکود زمستانه به عنوان یک دوست و متخصص کشاورزی کنار تو هستم تا روش اجرای دقیق چالکود زمستانه و فرمول ترکیب بهترین کودها را به صورت کاملا عملی آموزش دهم تا در بهار شاهد انفجار رشد و سلامت درختانت باشی.
شاید بپرسی چرا کود را به صورت سطحی روی خاک نپاشیم و چرا باید زحمت کندن چاله را به خود بدهیم. ریشه های فعال و جذب کننده درخت، معمولا در عمق 30 تا 50 سانتی متری خاک قرار دارند. وقتی کود را روی سطح خاک می ریزی، بخش عمده ای از آن بر اثر نور خورشید تبخیر شده یا با آب شسته می شود و هرگز به ریشه های اصلی نمی رسد.
از طرفی، پخش کردن سطحی کود باعث می شود ریشه ها برای جستجوی غذا به سطح خاک بیایند و در فصل تابستان با اولین تنش خشکی یا گرمای شدید، دچار سوختگی و آسیب شوند. روش چالکود به تو کمک می کند تا مواد غذایی را دقیقا در همان جایی قرار دهی که ریشه به آن نیاز دارد. این کار باعث اصلاح بافت خاک، افزایش نفوذپذیری آب، تهویه بهتر ریشه و جذب حداکثری عناصر غذایی در طول فصل رشد می شود.
بهترین زمان برای اجرای این عملیات، دوران خواب کامل درخت است. یعنی از اواخر پاییز تا اواخر زمستان، قبل از اینکه جوانه ها بیدار شوند و تورم پیدا کنند. در بیشتر مناطق ایران، از اواسط دی ماه تا اواخر بهمن ماه بهترین پنجره زمانی برای این کار است. در این دوره، ریشه ها فعالیت جذب بسیار کمی دارند و کود فرصت پیدا می کند تا با رطوبت زمستانه در خاک حل شده و برای جذب در اوایل بهار کاملا آماده شود. اگر این کار را به تاخیر بیندازی و در زمان بیداری درخت انجام دهی، بریدگی ریشه ها هنگام حفر چاله می تواند به درخت شوک وارد کند.
محل دقیق حفر چاله بسیار مهم است. چاله ها باید دقیقا در یک سوم انتهایی سایه انداز درخت حفر شوند. سایه انداز یعنی جایی که در ظهر تابستان، سایه شاخ و برگ درخت روی زمین می افتد. در این قسمت، بیشترین تراکم ریشه های مویین و جوان قرار دارد که وظیفه اصلی جذب آب و غذا را بر عهده دارند. هرگز چاله را نزدیک تنه اصلی درخت حفر نکن، زیرا آنجا فقط ریشه های ضخیم نگهدارنده حضور دارند و خطر ابتلا به بیماری های قارچی طوقه به شدت افزایش می یابد.
برای درختان جوان معمولا حفر 2 چاله در دو طرف درخت کافی است، اما برای درختان بالغ و بارده بزرگ، باید بین 4 تا6 چاله حفر کنی. ابعاد چاله باید حدود 40 در 40 سانتی متر با عمق تقریبی 40 تا 50 سانتی متر باشد. خاک خارج شده از چاله را در بین ردیف ها پخش کن و از آن برای پر کردن مجدد چاله استفاده نکن.
حالا که چاله ها را آماده کردی، نوبت به تهیه یک ترکیب کودی قدرتمند می رسد. پایه اصلی این ترکیب باید کود دامی کاملا پوسیده باشد. کود گاوی یا گوسفندی که حداقل یک سال مانده و کاملا پوسیده است بهترین گزینه است.برای هر چاله حدود 5 تا 10 کیلوگرم کود دامی در نظر بگیر. به این کود دامی، باید کودهای شیمیایی ماکرو و میکرو را اضافه کنی.
یک فرمول عمومی و بسیار موثر برای درختان بارده به این شکل است که برای هر چاله، حدود 200 تا 300 گرم کود گوگرد گرانوله برای کاهش اسیدیته خاک، 150 تا 200 گرم کود دی آمونیوم فسفات یا سوپرفسفات تریپل برای ریشه زایی، و 150 تا200 گرم سولفات پتاسیم برای افزایش کیفیت میوه اضافه کنی. همچنین اضافه کردن 50 تا 100 گرم کودهای ریزمغذی کامل مانند سولفات روی، آهن و منگنز به این ترکیب، معجزه می کند.
تمام این مواد را با کود دامی مخلوط کن و چاله ها را با این ترکیب طلایی پر کن. در نهایت روی چاله را با یک لایه نازک از خاک معمولی بپوشان تا رطوبت حفظ شود و بلافاصله یک آبیاری سبک انجام بده تا کودها نشست کنند.
اولین اشتباه نابودکننده، استفاده از کود دامی تازه و نپوسیده است. کود تازه در زیر خاک شروع به تخمیر می کند، گازهای سمی و گرمای شدیدی تولید می کند که ریشه های حساس درخت را کاملا می سوزاند. همچنین کود تازه پر از بذر علف های هرز و تخم حشرات مضر است.
اشتباه دوم، ریختن کودهای نیتروژن دار مانند اوره در چالکود زمستانه است. نیتروژن در خاک بسیار ناپایدار است و در اثر بارندگی های زمستانه سریعا شسته شده و از دسترس خارج می شود. اوره را باید در فصل بهار و زمان رشد رویشی مصرف کنی. اشتباه سوم حفر چاله های بسیار عمیق است که باعث می شود کود از دسترس ریشه های فعال خارج شود و عملا پول خود را دور ریخته باشی.
برای اینکه بهترین نتیجه را بگیری، همیشه این چند نکته را به خاطر بسپار.
دوست عزیز، همان طور که مطالعه کردی، اجرای صحیح چالکود یک علم دقیق است که نیاز به شناخت بافت خاک، محاسبه دقیق میزان کودها بر اساس سن درخت و صرف انرژی فیزیکی زیادی برای حفر اصولی چاله ها دارد. یک اشتباه در محاسبه مقدار کود یا انتخاب محل اشتباه، می تواند هزینه هایت را هدر داده و حتی به درخت آسیب برساند.
اگر زمان کافی برای انجام این کار سنگین را نداری، یا برای تهیه کودهای مرغوب و ترکیب اصولی آنها تجهیزات و تخصص کافی در اختیارت نیست، اصلا جای نگرانی نیست. تیم متخصصان ما آماده اند تا این بار را از دوش تو بردارند.
تو می توانی از خدمات تخصصی هرس درختان، طراحی و احداث و بهبود باغ، بازدید و مشاوره، هوشمندسازی باغ و طراحی باغ در تهران و کرج توسط تیم گلخانه ایران استفاده کنی. ما با بررسی دقیق باغ تو، بهترین نسخه کودی را تجویز کرده و با کادری مجرب تمام مراحل چالکود را به اصولی ترین شکل ممکن اجرا می کنیم. همین الان با ما تماس بگیر تا بیداری پرقدرت باغ در بهار را تضمین کنیم.
خیر، بهتر است هر سال محل چاله ها را کمی تغییر دهی. اگر امسال چاله ها را در قسمت شمال و جنوب درخت حفر کردی، سال آینده آنها را در سمت شرق و غرب حفر کن تا تمام ریشه ها در اطراف درخت به طور یکنواخت تغذیه و تحریک به رشد شوند.
درختان تازه کاشته شده معمولا در سال اول نیاز به چالکود سنگین ندارند. اما از سال دوم به بعد می توانی با حفر چاله های کوچکتر و استفاده از مقادیر کمتری کود پوسیده و فسفر، ریشه زایی آنها را به شدت تقویت کنی.
کود مرغی بسیار قوی و دارای نیتروژن بالا است. استفاده مستقیم از آن به مقدار زیاد می تواند باعث سوزاندن ریشه شود. اگر قصد استفاده داری، باید مقدار آن را بسیار کم در نظر بگیری و حتما آن را با کود گاوی پوسیده و گوگرد مخلوط کنی.
بله، رطوبت برای حل شدن کودها و آماده سازی آنها برای فصل بهار کاملا ضروری است. اگر در منطقه ای هستی که زمستان خشکی دارد، حتما بعد از پر کردن چاله ها یک آبیاری سنگین انجام بده.
اگر برگ ها کاملا سالم باشند و هیچ اثری از بیماری قارچی یا آفت روی آنها نباشد، می توانند به مرور زمان به هوموس تبدیل شوند. اما معمولا برگ های کف باغ حاوی تخم آفات و هاگ قارچ ها هستند و بهتر است آنها را جمع آوری کرده و بسوزانی و داخل چالکود نریزی.
برای درک بهتر فرآیند تغذیه گیاهان، نقش عناصر ماکرو و میکرو در سلامت درختان و تاثیر کودهای ارگانیک بر بهبود ساختار خاک، پیشنهاد می کنم مقاله تخصصی کودها را در دانشنامه جهانی مطالعه کنی تا دید عمیق تری نسبت به علم تغذیه گیاهی پیدا کنی.
لینک مطالعه: https://en.wikipedia.org/wiki/Fertilizer
