می دانم چقدر ناامیدکننده است وقتی با کلی ذوق و شوق گیاهی را برای حیاط یا ویلای خود می خری، اما با رسیدن اولین سرمای زمستان یا گرمای سوزان تابستان، خشک و بی روح می شود. این مشکل بسیاری از باغداران و صاحبان ویلا در ایران است که به دلیل تنش های دمایی شدید، سرمایه و زمان خود را از دست می دهند.
من اینجا هستم تا به عنوان یک مهندس فضای سبز، به تو کمک کنم این کابوس را تمام کنی. در این مقاله به تو 10 مورد از درختچه زینتی از سری گیاهان همیشه سبز را معرفی می کنم که مثل کوه در برابر سرما و گرما مقاوم هستند و در تمام طول سال، زیبایی و طراوت را به فضای تو هدیه می دهند.
کشور ما اقلیم بسیار متنوع و گاه خشنی دارد. در بسیاری از شهرها مانند تهران و کرج، ما تابستان هایی با دمای بالای 40 درجه و زمستان هایی با سرمای زیر صفر را تجربه می کنیم. در این شرایط، گیاهان حساس به سرعت از بین می روند. انتخاب گیاهان مقاوم یا به اصطلاح سرسخت، نه تنها باعث کاهش هزینه های خرید مجدد گیاه می شود، بلکه نیاز به آب، کود و سموم دفع آفات را نیز به شدت پایین می آورد.
وقتی تو گیاهان همیشه سبز را انتخاب می کنی که با ذات طبیعت منطقه تو سازگار است، در واقع داری به سمت یک لنداسکیپ پایدار و کم دردسر حرکت می کنی. حالا بیا با هم این 10 قهرمان فضای سبز را بررسی کنیم.
سرو خمره ای یکی از محبوب ترین و نوستالژیک ترین درختچه همیشه سبز در طراحی فضای سبز است. این گیاه با فرم طبیعی تخم مرغی و متراکم خود، نیازی به هرس مداوم ندارد و به طرز عجیبی در برابر گرمای شدید تابستان و سرمای استخوان سوز زمستان مقاوم است. ریشه های این گیاه به خوبی در خاک های فقیر نیز رشد می کنند.
اگر به دنبال ایجاد یک دیوار سبز حریم پوش برای ویلای خود هستی که در هر 4 فصل سال سبز بماند، سرو خمره ای بهترین انتخاب توست. فقط یادت باشد در سال اول کاشت، آبیاری منظم را فراموش نکنی تا ریشه ها مستقر شوند.
شمشاد ژاپنی یا اونیوموس، گیاهی است که به خاطر برگ های براق و چرمی اش شناخته می شود. این گیاه هم در گونه های سبز رنگ و هم ابلق طلایی وجود دارد. مقاومت شمشاد ژاپنی در برابر آلودگی هوا، خشکی، و نوسانات دمایی بی نظیر است. تو می توانی از آن به عنوان یک پرچین کوتاه در حاشیه مسیرها استفاده کنی.
یکی از مزیت های فوق العاده این گیاه، قابلیت فرم پذیری بالای آن است. می توانی با هرس کردن، آن را به شکل های هندسی مختلف در بیاوری و نظم خاصی به حیاط خود ببخشی.
پیروکانتا یا شیرخشت، یک درختچه همیشه سبز با خارهای تیز است که در فصل بهار پر از گل های سفید مینیاتوری می شود. اما اوج زیبایی این گیاه در پاییز و زمستان است، زمانی که شاخه های آن غرق در میوه های کوچک نارنجی و قرمز رنگ می شود. این میوه ها در دل برف زمستان، منظره ای خیره کننده خلق می کنند.
پیروکانتا به شدت در برابر کم آبی و سرما مقاوم است و به دلیل داشتن خار، یک سد دفاعی عالی برای کاشت در کنار نرده ها و دیوارهای کوتاه ویلای تو محسوب می شود.
اگر حیاط تو پر از گیاهان سبز رنگ است و احساس می کنی فضا یکنواخت شده، زرشک زینتی همان چیزی است که نیاز داری. این درختچه با برگ های ارغوانی و قرمز رنگ خود، یک نقطه کانونی فوق العاده ایجاد می کند. اگرچه در سرمای بسیار شدید ممکن است بخشی از برگ های خود را از دست بدهد، اما در اکثر مناطق ایران به عنوان یک گیاه همیشه سبز یا نیمه همیشه سبز عمل می کند.
زرشک زینتی عاشق آفتاب کامل است و هرچه نور بیشتری دریافت کند، رنگ برگ هایش درخشان تر و زیباتر می شود.
میخک هندی یکی از آن درختچه هایی است که وقتی در اواسط بهار گل می دهد، عطر شیرین و مست کننده آن کل حیاط را پر می کند. برگ های این گیاه سبز تیره و براق هستند و در زمستان نیز زیبایی خود را حفظ می کنند. میخک هندی به خوبی می تواند سایه نسبی را تحمل کند، بنابراین برای کاشت در کنار دیوارهای بلند یا زیر سایه درختان بزرگتر بسیار مناسب است.
مقاومت آن به سرمای زمستانه بالا بوده و با کمی مراقبت در سال های اول، به یک گیاه کاملا مستقل تبدیل می شود.
یاس هلندی در سال های اخیر به انتخاب اول بسیاری از طراحان فضای سبز تبدیل شده است. برگ های گوشتی، براق و سبز تیره آن در تمام طول سال روی شاخه ها باقی می مانند. در اواخر بهار، گل های سفید رنگ و بسیار خوشبویی می دهد که فضا را رویایی می کنند.
یاس هلندی هم در برابر گرمای تابستان و هم سرمای زمستان مقاومت بی نظیری دارد. تو می توانی آن را به صورت تک درختچه بکارید یا با کاشت متراکم، یک دیوار سبز ضخیم و زیبا برای پوشاندن دید همسایه ها ایجاد کنی.
کامیس پاریس یا سرو لاوسون، یک درختچه مخروطی شکل با شاخ و برگ های متراکم و نرم است. این گیاه در رنگ های سبز، آبی و طلایی وجود دارد. تنوع رنگی آن به تو اجازه می دهد تا بازی با رنگ ها را در طراحی باغچه خود پیاده کنی. کامیس پاریس به سرمای شدید بسیار مقاوم است و حتی در زیر بارش برف نیز استوار می ماند.
فقط باید توجه داشته باشی که این گیاه به خاک های غرقابی حساس است، پس حتما از زهکشی مناسب خاک باغچه خود قبل از کاشت مطمئن شو.
ناندینا یک گیاه جادویی است. برگ های این گیاه در فصل بهار و تابستان سبز هستند، اما با شروع سرمای پاییز و زمستان، به رنگ های خیره کننده قرمز، ارغوانی و برنزی تغییر می کنند و تا بهار سال بعد به همین شکل باقی می مانند. این یعنی تو در اوج سرمای زمستان، یک بوته آتشین و زیبا در حیاط خود داری. ناندینا بسیار کم توقع است، به آفتاب و سایه سازگار است و در برابر خشکی و سرمای زیر صفر مقاومت شگفت انگیزی از خود نشان می دهد.
وقتی صحبت از مقاومت مطلق به میان می آید، خانواده ژونیپروس ها حرف اول را می زنند. این گیاهان سوزنی برگ هم به صورت رونده روی زمین و هم به صورت ستونی رشد می کنند. ژونیپروس رونده برای پوشاندن شیب ها و قسمت هایی از باغچه که گیاه دیگری در آن رشد نمی کند، بی نظیر است. این گیاه به محض استقرار ریشه ها، تقریبا دیگر نیازی به آبیاری دستی ندارد و با آب باران زنده می ماند. سرمای کوهستان و گرمای کویر حریف سرسختی این گیاه همیشه سبز نمی شوند.
برگ بو درختچه ای همیشه سبز است که علاوه بر زیبایی، کاربرد آشپزی نیز دارد و می توانی از برگ های معطر آن در پخت و پز استفاده کنی. این گیاه دارای برگ های چرمی و تیره رنگ است و می تواند به صورت یک درختچه بزرگ یا یک درخت کوچک تربیت شود. برگ بو در برابر آفات بسیار مقاوم است و هوای سرد زمستان را به خوبی تحمل می کند. کاشت این گیاه در گلدان های بزرگ نیز بسیار رایج است و می توانی از آن برای تزئین ورودی ویلا یا تراس استفاده کنی.
انتخاب گیاه مقاوم نیمی از راه است، نیم دیگر نحوه کاشت و نگهداری اولیه آن است. یادت باشد حتی مقاوم ترین گیاهان هم در 6 ماه اول پس از کاشت به مراقبت نیاز دارند. برای کاشت این گیاهان، حتما گودالی به اندازه دو برابر حجم ریشه حفر کن. خاک خارج شده را با کود پوسیده دامی یا ورمی کمپوست ترکیب کن تا ریشه ها غذای کافی برای رشد داشته باشند.
در سال اول، اجازه نده خاک پای گیاه کاملا خشک شود. پس از یک سال که ریشه ها در خاک نفوذ کردند، می توانی دور آبیاری را کاهش دهی. همچنین استفاده از مالچ یا همان پوست درختان روی سطح خاک، علاوه بر زیبایی، رطوبت را حفظ کرده و ریشه ها را از یخ زدگی در زمستان محافظت می کند.
مورد اول: قبل از خرید، حتما شرایط نوری حیاط خود را بسنج و گیاه را بر اساس آفتاب گیر بودن یا سایه بودن فضا انتخاب کن.
مورد دوم: گیاهانی مثل سرو خمره ای و یاس هلندی برای ایجاد دیوار سبز و حریم خصوصی بهترین گزینه ها هستند.
مورد سوم: برای ایجاد تنوع رنگی در زمستان، حتما از ناندینا، پیروکانتا و زرشک زینتی در لابلای گیاهان سبز استفاده کن.
مورد چهارم: در زمان کاشت اولیه، استفاده از خاک غنی و زهکشی مناسب، ضامن بقا و مقاومت گیاه در سال های آینده است.
مورد پنجم: آبیاری منظم در سال اول برای استقرار ریشه این گیاهان سرسخت الزامی است.
می دانم که انتخاب دقیق گونه ها، جانمایی درست آن ها در باغچه، ترکیب خاک اصولی و اجرای سیستم آبیاری برای داشتن یک فضای سبز بی نقص، نیاز به دانش تخصصی و تجربه دارد. اگر می خواهی بدون استرس و هدر دادن سرمایه، حیاط یا ویلای خود را به یک فضای سبز ماندگار و همیشه بهار تبدیل کنی، ما در کنار تو هستیم. خدمات تخصصی هرس درختان، طراحی و احداث و بهبود باغ، بازدید و مشاوره، هوشمندسازی باغ، طراحی باغ، در تهران و کرج توسط تیم گلخانه ایران با ضمانت کامل اجرا می شود. همین امروز با ما تماس بگیر تا کارشناسان ما به صورت حضوری از فضای تو بازدید کنند.
بله، حتی گیاهان مقاوم نیز برای حفظ شادابی و رنگ برگ های خود، سالی یک تا دو بار در اوایل بهار و اوایل پاییز به کودهای متعادل نیاز دارند.
برای ایجاد یک دیوار سبز متراکم، بهتر است یاس هلندی ها را با فاصله 50 تا 70 سانتی متر از یکدیگر بکارید تا شاخه های آن ها به هم گره بخورند.
گونه هایی مانند شمشاد، کامیس پاریس، ناندینا و برگ بو به خوبی در گلدان های بزرگ و دارای زهکشی مناسب رشد می کنند و برای تراس ها عالی هستند.
اواخر زمستان تا اوایل بهار و همچنین اواسط پاییز بهترین زمان برای انتقال و کاشت این گیاهان است تا دچار تنش دمایی نشوند.
زرد شدن جزئی برگ ها در سرمای شدید طبیعی است، اما اگر زردی گسترده بود، احتمالا مشکل از زهکشی نامناسب خاک و یخ زدگی ریشه ها است.
برای آشنایی بیشتر با ویژگی های علمی و طبقه بندی گیاهان همیشه سبز در جهان، می توانید مقاله انگلیسی زیر را مطالعه کنید:
https://en.wikipedia.org/wiki/Evergreen
