سلام دوست و باغدار عزیز. حتما برای تو هم پیش آمده که با هزار امید و آرزو منتظر باردهی درختانت هستی اما ناگهان میبینی شتهها کرمها یا بیماریهای قارچی تمام زحمات یک سالهات را به باد دادهاند و میوهها قبل از رسیدن میریزند یا لکهدار میشوند. این درد بزرگی است اما نگران نباش چون دلیل اصلی آن سمپاشیهای بیبرنامه و در زمانهای اشتباه است.
در این مقاله به عنوان یک مهندس باغبانی که سالها در اقلیمهای مختلف ایران تجربه دارم میخواهم جدول طلایی و زمان بندی سم پاشی باغ در هر چهار فصل سال را آموزش دهم تا با کمترین هزینه و سموم جلوی نابودی باغت را بگیری و امسال بهترین برداشت را تجربه کنی.
زمستان فصل خواب درختان است اما آفات و قارچها در زیر پوست درختان یا داخل خاک در حال استراحت و تجدید قوا برای حمله بهاره هستند. بهترین زمان برای سم پاشی
زمستانه اواخر بهمن تا اواسط اسفند ماه است یعنی درست قبل از بیدار شدن جوانهها. در این مرحله باید از روغن ولک به نسبت 1.5 تا2 لیتر در هر 100 لیتر آب استفاده کنی.
ترکیب روغن ولک با یک حشرهکش نفوذی میتواند تخم شتهها کنهها و شپشکها را خفه کند. این روغن مانند یک لایه پلاستیکی روی تخم حشرات کشیده میشود و اجازه رسیدن اکسیژن را نمیدهد. برای آشنایی بیشتر به مقاله نحوه استفاده از روغن ولک مراجعه نمایید.
همچنین استفاده از ترکیبات مسی مانند بردوفیکس با غلظت 10 در هزار در اواخر پاییز و اواخر زمستان برای کنترل بیماریهای قارچی و باکتریایی مانند شانکر و لکه غربالی معجزه میکند. یادت باشد سم پاشی زمستانه باید در روزهای بدون باد و باران و زمانی که دمای هوا بالای 5 درجه سانتیگراد است انجام شود تا روغن دچار یخزدگی نشود و به خوبی روی تنه درخت پخش شود.
بهار حساسترین فصل برای باغ تو است. با بیدار شدن درختان آفات هم بیدار میشوند.
اولین سم پاشی بهاره باید در مرحله تورم جوانهها یعنی زمانی که جوانهها متورم شده اما هنوز باز نشدهاند انجام شود. در این مرحله استفاده از قارچکشها برای جلوگیری از پیچیدگی برگ هلو و لکه سیاه سیب ضروری است.
مرحله دوم سم پاشی باید بعد از ریزش کامل گلبرگها یعنی زمانی که حدود 90 درصد گلبرگها ریختهاند انجام شود. به هیچ وجه در زمان شکوفهدهی کامل سمپاشی نکن چون باعث مرگ زنبورهای عسل و کاهش شدید باردهی میشود. زنبورها مهمترین همکاران تو در باغ هستند و بدون آنها میوهای در کار نخواهد بود. در مرحله ریزش گلبرگها و تشکیل چغاله یا میوههای فندقی باید با استفاده از حشرهکشهای سیستمیک به جنگ شتهها و کرمهای میوه بروی.
برای درختان هستهدار سمپاشی علیه زنبور مغزخوار بادام و مگس گیلاس در این زمان به شدت توصیه میشود. اگر بارندگی بهاره زیاد بود حتما سمپاشی با قارچکشها را هر 15 روز یکبار تکرار کن تا رطوبت باعث رشد قارچها نشود.
در تابستان با گرم شدن هوا فعالیت کنههای تارعنکبوتی مگسهای میوه و کرم گلوگاه انار به اوج خود میرسد. سمپاشی در تابستان قوانین خاص خودش را دارد.
اول از همه به خاطر داشته باش که سمپاشی در دمای بالای 27 درجه سانتیگراد باعث گیاهسوزی و تبخیر سریع سم میشود. بنابراین بهترین زمان برای سم پاشی تابستانه اوایل صبح یا اواخر عصر است.
برای مبارزه با کنهها که از شیره برگها تغذیه میکنند و باعث زردی و ریزش آنها میشوند باید از کنهکشهای اختصاصی استفاده کنی. در این فصل کرم سیب هم در چندین نسل حمله میکند. پس نصب تلههای فرمونی برای تعیین دقیق زمان ظهور حشره بالغ و سپس سمپاشی میتواند محصولت را از کرمزدگی نجات دهد.
در تابستان به دلیل تبخیر بالا حتما از مویان یا صابونهای محلولپاشی در ترکیب سموم استفاده کن تا چسبندگی سم به برگها بیشتر شود و با یک وزش باد یا تبخیر سطحی اثر خود را از دست ندهد.
بسیاری از باغداران فکر میکنند با برداشت محصول کار باغ تمام شده است. اما این یک اشتباه مهلک است. پاییز زمان آمادهسازی درخت برای سال آینده است. مهمترین سمپاشی پاییزه زمانی است که حدود 50 تا 70 درصد برگهای درختان ریختهاند. در این زمان جای زخم برگهای ریخته شده روی شاخهها محل مناسبی برای ورود باکتریها و قارچها است.
استفاده از سموم مسی مانند اکسی کلرور مس با غلظت 3 تا 5 در هزار در این زمان مانند یک لایه محافظ روی زخمها مینشیند و از بیماریهایی مانند گال باکتریایی و انواع شانکرها جلوگیری میکند. این سمپاشی دقیقا مانند بتادین زدن روی زخم باز انسان عمل میکند.
همچنین جمعآوری و سوزاندن برگهای آلوده ریخته شده در کف باغ در فصل پاییز به اندازه چندین دوره سمپاشی ارزش دارد و جمعیت آفات سال بعد را به شدت کاهش میدهد. اگر باغ تو سابقه درگیری با آفات خاکزی را دارد شخم زدن سطحی خاک در پاییز نیز تخم و شفیره حشرات را در معرض سرمای زمستان قرار داده و نابود میکند.
دوست من حتی اگر بهترین و گرانترین سموم را در بهترین زمان ممکن استفاده کنی اما آب مصرفی تو مشکل داشته باشد تمام زحماتت هدر میرود. پی اچ آب سمپاشی باید بین 5.5 تا 6.5 باشد. آبهای چاه در ایران معمولا قلیایی هستند و پی اچ بالای 7 دارند که باعث شکسته شدن مولکولهای سم و کاهش شدید اثر آن در کمتر از 1 ساعت میشود. حتما قبل از اختلاط سم از کاهندههای پی اچ یا بافرهای تنظیمکننده آب استفاده کن. سختی آب نیز نباید خیلی بالا باشد.
تجهیزات سمپاشی اعم از لانس شیلنگ و پمپ باید کاملا تمیز و کالیبره باشند. فشار پمپ باید به گونهای تنظیم شود که سم به صورت پودر و مه کامل از لانس خارج شود نه به صورت قطرات درشت. قطرات درشت سم روی برگ جمع شده و پایین میچکند و علاوه بر هدر رفتن سم باعث سوختگی نوک برگها میشوند. حتما تمام قسمتهای درخت از نوک تاج تا تنه اصلی را کاملا خیس کن اما مراقب باش سم از روی برگها چکه نکند.
یکی از بزرگترین اشتباهاتی که در باغها میبینم ترکیب کردن چندین سم حشرهکش قارچکش و کودهای تقویتی در یک مخزن برای صرفهجویی در زمان است. این کار میتواند یک بمب شیمیایی بسازد که درخت را میسوزاند.
به عنوان یک قانون کلی هرگز ترکیبات مسی را با هیچ سم یا کود دیگری مخلوط نکن.
همچنین سموم گوگردی با روغنها و کودهای کلسیمدار غیرقابل اختلاط هستند.
قبل از ترکیب هر سمی حتما برچسب روی قوطی را با دقت بخوان و تست جارت را انجام بده. یعنی ابتدا مقادیر کمی از سموم را در یک ظرف کوچک شیشهای با هم مخلوط کن، اگر رسوب کرد برید یا به شدت داغ شد از ترکیب آنها در مخزن اصلی خودداری کن.
همیشه ابتدا مخزن را تا نیمه آب کن بعد در صورت نیاز بافر تنظیم پی اچ را بریز سپس سموم پودری را اضافه کن.
در نهایت سموم مایع را بریز و در تمام این مدت همزن دستگاه باید روشن باشد تا محلول کاملا یکنواخت بماند.
هیچ محصولی ارزش به خطر انداختن سلامتی تو را ندارد. سموم کشاورزی مواد شیمیایی به شدت خطرناکی هستند که از طریق پوست و تنفس جذب خون میشوند. همیشه در زمان سمپاشی از لباس کار یکسره ضدآب دستکشهای پلاستیکی ساق بلند چکمه و ماسکهای فیلتردار استاندارد استفاده کن. ماسکهای پارچهای هیچ کمکی به جلوگیری از ورود گازهای سمی به ریه تو نمیکنند.
بعد از اتمام کار بلافاصله دوش بگیر و لباسهای سمپاشی را جدا از لباسهای خانواده بشوی. همچنین به دوره کارنس سموم توجه ویژه داشته باش. دوره کارنس یعنی مدت زمانی که باید از آخرین سمپاشی تا برداشت میوه بگذرد تا بقایای سم در بافت میوه تجزیه شود. فروش میوههایی که هنوز بقایای سم در آنها وجود دارد نه تنها از نظر اخلاقی درست نیست بلکه به شدت برای سلامت مصرفکنندگان خطرناک است و میتواند باعث مسمومیت و بیماریهای خطرناک در بلندمدت شود. زمان ماندگاری هر سم متفاوت است و بین 3 تا 21 روز متغیر است پس همیشه برچسب سم را با دقت مطالعه کن.
برای اینکه همیشه باغی سرسبز و پربار داشته باشی این چک لیست را مرور کن.
اول سمپاشی زمستانه با روغن ولک را اواخر بهمن تا اواسط اسفند قبل از بیدار شدن درختان انجام بده.
دوم در زمان باز بودن شکوفهها هرگز سمپاشی نکن تا زنبورهای عسل آسیب نبینند.
سوم سمپاشی بهاره را در دو مرحله تورم جوانهها و ریزش 90 درصد گلبرگها برنامهریزی کن.
چهارم در تابستان فقط در ساعات خنک روز یعنی صبح زود یا غروب سمپاشی کن تا از سوختگی برگها جلوگیری شود.
پنجم سم پاشی پاییزه با ترکیبات مس را پس از ریزش 50 تا 70 درصد برگها حتما اجرا کن.
ششم همیشه قبل از تهیه محلول سم پی اچ آب را روی عدد 5.5 تا 6.5 تنظیم کن.
در نهایت هرگز بدون رعایت کامل اصول ایمنی و استفاده از ماسک فیلتردار و لباس مخصوص سمپاشی نکن.
میدانم که اجرای دقیق این جدول زمان بندی سم پاشی درختان شناخت دقیق نوع آفات و انتخاب سموم مناسب با توجه به مقاومتهای منطقهای کار بسیار سخت و زمانبری است. یک اشتباه کوچک در ترکیب سموم یا زمانبندی میتواند باعث سوختن کل درختان یا طغیان مجدد آفات شود. اگر زمان تخصص یا تجهیزات کافی برای مدیریت برنامههای سمپاشی و تغذیه باغ خود را نداری نیازی نیست ریسک کنی و سرمایه و زحمات یک سالهات را به خطر بیندازی.
تیم متخصصین ما در کنار توست. ما با ارائه خدمات تخصصی هرس درختان طراحی و احداث و بهبود باغ بازدید و مشاوره هوشمندسازی باغ و طراحی باغ در تهران و کرج توسط تیم گلخانه ایران آمادهایم تا صفر تا صد مدیریت باغ شما را بر عهده بگیریم. همین حالا با ما تماس بگیر تا کارشناسان ما برای بازدید حضوری و تنظیم یک تقویم اختصاصی برای باغ شما اقدام کنند و خیالتان را برای همیشه از بابت آفات راحت کنند. 09224183137
خیر حداقل باید 24 تا 48 ساعت بعد از سمپاشی باران نبارد تا سم به خوبی روی برگها خشک شده و جذب گیاه شود در غیر این صورت بارندگی تمام زحمات و هزینههای شما را میشوید و از بین میبرد.
این مشکل معمولا به دلیل استفاده مکرر از یک نوع سم و ایجاد مقاومت در شتهها عدم تنظیم پی اچ آب و شکسته شدن مولکولهای سم یا سمپاشی در زمان نامناسب رخ میدهد. برای رفع آن باید گروه شیمیایی سموم را به صورت دورهای تغییر دهید.
بهترین روش استفاده از تلههای فرمونی برای ردیابی پرواز حشرات بالغ است اما به طور کلی در بهار بعد از ریزش گلبرگها و فندقی شدن میوهها مرحله اول مبارزه با این آفت سرسخت آغاز میشود.
در بسیاری از موارد بله اما استثناهای بسیار مهمی وجود دارد. مثلا ترکیبات مسی هرگز نباید با حشرهکشهای فسفره یا کودها مخلوط شوند. همیشه پیش از اختلاط برچسب سموم را با دقت مطالعه کنید و تست اختلاط در یک ظرف کوچک بگیرید.
زمان لازم برای تجزیه و بیخطر شدن بقایای سم در بافت میوه را دوره کارنس میگویند. برداشت و مصرف میوه قبل از طی شدن این دوره باعث ورود مستقیم مواد شیمیایی به بدن و مسمومیت مصرفکنندگان میشود و رعایت آن وظیفه اخلاقی هر باغداری است.
برای درک عمیقتر چرخه زندگی آفات شناخت استراتژیهای مدیریت تلفیقی آفات و آشنایی با طبقهبندی جهانی سموم شیمیایی و ارگانیک میتوانید به مقالات معتبر دانشنامههای علمی مراجعه کنید تا با استانداردهای روز دنیا در حفظ سلامت باغات آشنا شوید.
لینک: https://en.wikipedia.org/wiki/Pest_control
